Σε γνωρίζω από την όψη

 

Μερικοί πιστεύουν ότι οι θεοί και όλα τα πλάσματα δημιουργήθηκαν μέσα στη ροή του Ωκεανού που αγκαλιάζει τον κόσμο, και ότι η Τηθύς ήταν η μητέρα όλων του των τέκνων. Όμως, οι Ορφικοί υποστηρίζουν ότι η μαυροπτέρυγη Νύχτα, μία θεά στην οποία ακόμη κι ο ίδιος ο Ζευς στέκεται μπροστά με δέος, ζευγάρωσε με τον Άνεμο και απόθεσε ένα ασημένιο αυγό στη μήτρα της Σκοτεινιάς. Και ότι ο Έρως, τον οποίο μερικοί αποκαλούν και Φάνη, γεννήθηκε από αυτό το αυγό και έθεσε το Σύμπαν σε κίνηση.

 

Από το βιβλίο "Greek Myths" (ΒΛΕΠΕ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ)

 

 

Αν υπάρχει μία χώρα στον κόσμο στην οποία οι μύθοι, οι θρύλοι και η πραγματικότητα είναι τόσο στενά συνυφασμένα μεταξύ τους, αυτή είναι η Ελλάδα. Γεγονός και καλό και κακό. Καλό, γιατί αν κάποιος προσπαθήσει να ιχνηλατήσει και να εντοπίσει κάποιο από τα προηγούμενα στοιχεία μπορεί να οδηγηθεί μέσω των υπολοίπων. Κακό, γιατί μόλις τα καταφέρει θα δυσκολευτεί πολύ να το απομονώσει και να το ξεδιαλύνει από αυτά.

 

Βλέπετε, η ιστορία αλλά και η γεωγραφία του τόπου αυτού είναι ιδιαίτερες και πολυδαίδαλες σε βαθμό υπερθετικό. Σκεφτείτε μόνο πόσοι και πόσο διαφορετικοί λαοί, φυλές και υποφυλές έχουν ζήσει/δημιουργήσει/καταστρέψει σε τούτα τα χώματα. Ρωμαίοι, Τούρκοι, Φράγκοι, Άραβες, Ενετοί, και φυσικά αμέτρητες γενιές Ελλήνων, έχουν όλοι αφήσει τα σημάδια τους αλλά και το ιδιαίτερο τους «άρωμα» στον τόπο. Και μιλάμε μόνο για τη γνωστή και κοινώς αποδεκτή ιστορία, γιατί υπάρχει και η άλλη, εκείνη που καμία ανασκαφή δεν πρόκειται να φέρει ποτέ στην επιφάνεια, εκείνη που δε θα μάθουμε ποτέ.

 

Κάθε βράχος, κάθε χαράδρα, κάθε ρυάκι, κάθε δάσος, κάθε ακρογιάλι, κάθε σπηλιά, κάθε ερείπιο, έχουν όλα να διηγηθούν από ένα κομμάτι της μεγάλης αυτής ιστορίας. Δεν είναι και τόσο δύσκολο να τα πείσετε να σας μεταδώσουν μικρά στιγμιότυπα από αλλοτινές εποχές. Θα πρέπει, όμως, να αφουγκραστείτε με προσοχή, καθώς οι μικρές αυτές επιμέρους ιστορίες μεταφέρονται συνήθως ψιθυριστά και τραγουδιστά. Συνήθως, γιατί υπάρχουν και μέρη που αντηχούν έντονα αυτό που θέλουν να πουν· μέρη τα οποία αποπνέουν μία ιδιαίτερη αίσθηση, όπου το τραγούδι διαχέεται μέσα από μελωδίες του τοπίου σε πρωτάκουστους ρυθμούς.

 

Μέσα από αυτή τη σελίδα θα επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε κάποια τέτοια μέρη, σε μια προσπάθεια, όχι να ακούσουμε το τραγούδι -κάτι τέτοιο απαιτεί πολύ περισσότερα από όσα οι λέξεις μπορούν να μεταφέρουν- αλλά απλώς να πιάσουμε τον απόηχο του. Δε θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε τα θέματα αυτά πέρα από την απλή παρουσίαση τους, καθώς το καθένα θα μπορούσε κάλλιστα να γεμίσει τις σελίδες ολόκληρων βιβλίων. Οι δρόμοι είναι ανοιχτοί...

 

 

Είπαμε όμως, τη Μεγάλη Ιστορία, στο σύνολο της, δε θα τη μάθουμε ποτέ.

 

Ο Βαρυτικός δρόμος στο Κράσι

 

"Ωχ, παιδιά, κόλλησαν τα φρένα".

 

Ο οδηγός σταμάτησε το αυτοκίνητο, έσβησε τη μηχανή, τράβηξε χειρόφρενο και βγήκε έξω για να επιβεβαιώσει την ορθότητα του ισχυρισμού του. Ο δρόμος προς το οροπέδιο Λασιθίου ήταν ανηφορικός και γεμάτος κλειστές στροφές, με αποτέλεσμα το παλιό και βαρύ (αλλά ένδοξο) αυτοκίνητο να έχει αρχίσει να κουράζεται. Το τελευταίο πράγμα που έλειπε από την κεφάτη παρέα ήταν να πάθει βλάβη το αυτοκίνητο τους εκεί πάνω. Στα τελευταία μέτρα, ο οδηγός είχε αφήσει το αυτοκίνητο να ρολάρει -όπως του άρεσε να κάνει πάντα- στη μικρή κατηφορίτσα που διαγραφόταν μπροστά τους. Το αυτοκίνητο, όμως, είχε επιβραδύνει και σχεδόν σταματήσει λίγο αφότου είχε αφήσει το γκάζι.

 

Τώρα βρισκόταν γονατιστός πλάι στη μία μπροστινή ρόδα του αυτοκινήτου προσπαθώντας να ελέγξει τη λειτουργία των δισκόφρενων, ενώ κάποιος από την παρέα πάταγε και άφηνε δοκιμαστικά το πεντάλ του φρένου. Μπα, τα φρένα φαινόταν να λειτουργούν μια χαρά. Μπορεί και να είχε κάνει λάθος.

 

Ο οδηγός ξαναμπήκε στο αυτοκίνητο, έβαλε μπροστά τη μηχανή και έλυσε το χειρόφρενο, κάνοντας έναν τελευταίο έλεγχο πριν βάλει ταχύτητα και ξαναξεκινήσει. Το μεγάλο αυτοκίνητο, με περισσή χάρη, στην αρχή αργά και έπειτα επιταχύνοντας όλο και περισσότερο, άρχισε να κυλά πίσω, προς τον ανήφορο...

 

 

Το οροπέδιο Λασιθίου περικλείεται από ψηλά, απόκρημνα, πανάρχαια βουνά.

 

 

Ανεβαίνοντας κανείς το δρόμο που ξεκινά από τη βόρεια ακτή της Κρήτης, λίγα χιλιόμετρα πριν το οροπέδιο, συναντά μια διακλάδωση, το αριστερό τμήμα της οποίας σχηματίζεται από έναν μικρό δρομάκο που οδηγεί στο χωριό "Κράσι", σε αντίθεση με τον κυρίως δρόμο, ο οποίος συνεχίζει δεξιά και περνά ξυστά έξω από το χωριό.

 

Ο αριστερός δρόμος της διακλάδωσης οδηγεί στο χωριό "Κράσι".

 

Ακολουθώντας κανείς τον στενό δρόμο προς το "Κράσι", λίγα μέτρα μετά τη διακλάδωση, φτάνει σε μία σειρά από ανηφόρες και κατηφόρες. Είναι εδώ που γίνονται αισθητά τα βαρυτικά παράδοξα (το νερό που χύσαμε στο δρόμο και που ακολούθησε ανάλογη με το αυτοκίνητο φορά κίνησης έδειξε ότι δεν πρόκειται για μαγνητικό φαινόμενο). Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η υπόθεση περί οφθαλμαπάτης κρίνεται τραβηγμένη. Οι φωτογραφίες που ακολουθούν δεν μπορούν να μεταδώσουν ικανοποιητικά την αίσθηση της κλίσης του δρόμου, και πάλι όμως δεν αφήνουν πολλές αμφιβολίες. Όσοι, δε, ρωτήθηκαν -και ήταν αρκετοί- για το τι κλίση είχε ο δρόμος μπροστά τους, απάντησαν άμεσα και με απόλυτη σιγουριά.

 

Το τμήμα του δρόμου όπου το φαινόμενο εκδηλώνεται πιο έντονα, και όπου σημειώθηκε το προαναφερθέν περιστατικό, αποτυπώνεται στην παρακάτω φωτογραφία:

 

 

Στο τμήμα αυτό, το αυτοκίνητο κινείται, επιταχύνοντας μάλιστα αφύσικα γρήγορα, από το σημείο Α προς το σημείο Β. Ανάλογη είναι η κίνηση -από τον κόκκινο δείκτη προς το σημείο απ' όπου τραβήχτηκε η φωτογραφία- και στα παρακάτω εικονιζόμενα τμήματα:

 

 

Επαναλαμβάνουμε, πάντως, ότι οι φωτογραφίες, από τη φύση τους και λόγω του ότι ο θεατής δεν μπορεί να γνωρίζει την κάθετη κλίση της φωτογραφικής μηχανής κατά τη στιγμή της φωτογράφησης, δεν προσφέρουν πλήρη άποψη των υψομετρικών εναλλαγών της περιοχής.

 

Για όποιον θελήσει να επισκεφθεί το μέρος και να αποκτήσει προσωπική εμπειρία, ο παρακάτω χάρτης είναι απαραίτητος:

 

 

Η περιοχή που σημειώνεται με κυανό χρώμα είναι εκείνη στην οποία αναφερόμαστε, ενώ το τμήμα του δρόμου που έχει χρωματιστεί με ροζ χρώμα αντιστοιχεί στο κομμάτι όπου τα αυτοκίνητα κυλούν προς τον ανήφορο.

 

Όπως συνήθως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, τα παράξενα δεν περιορίζονται σε ένα μόνο σημείο, αλλά αφορούν ολόκληρη τη γύρω περιοχή.

 

Το χωριό "Κράσι" απέχει λίγες μόνο εκατοντάδες μέτρα από τα σημεία εκδήλωσης των βαρυτικών φαινομένων. Είναι ένα όμορφο, αρχαίο, ορεινό χωριό, με πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία (http://www.interkriti.org/visits/malia/2krassi.htm). Η κύρια ατραξιόν είναι ο πλάτανος της κεντρικής πλατείας. Με διάμετρο κορμού που ξεπερνά τα 8 μέτρα στη βάση του και ηλικία πολλών-πολλών αιώνων (μερικοί υποστηρίζουν ότι η ηλικία του δέντρου ανέρχεται σε 2000 χρόνια), είναι το γηραιότερο δέντρο που έχουμε συναντήσει.

 

 

Το πιο ασυνήθιστο, όμως, χαρακτηριστικό του πλατάνου δεν είναι ούτε το μέγεθος ούτε η ηλικία του. Αυτό που τον κάνει ξεχωριστό είναι ότι σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξης του, προκειμένου να στηρίξει μερικούς από τους τεράστιους, βάρους τόνων κλώνους του, ο ζωντανός αυτός οργανισμός κατέφυγε σε στρατηγικά τοποθετημένους στηρικτικούς βραχίονες.

 

 

Πρόκειται για κλαδιά δίχως τελικό τμήμα, που φυτρώνουν και από τα δύο τους άκρα. Δεν έχουμε ξανασυναντήσει κάτι ανάλογο, και αποτελεί παράδοξο το ότι οι περισσότεροι επισκέπτες δε φαίνεται να προσέχουν το γεγονός. Αλλά, πώς τελικά τα κατάφερε ο γερο-πλάτανος; Αισθάνθηκε το αυξημένο βάρος των κλώνων του και ένιωσε τον κίνδυνο; Οι βραχίονες φύτρωσαν και αναπτύχθηκαν παράλληλα και από τα δύο τους άκρα, ενωνόμενοι στο ενδιάμεσο, ή ξεκίνησαν σαν απλά κλαδιά, που προεκτάθηκαν και συγκολλήθηκαν με το προς στήριξη τμήμα; Ό,τι κι αν συνέβη, όπως κι αν έγιναν τα πράγματα, η διαδικασία αυτή απαιτεί την ανάπτυξη κάποιου βαθμού αυτοσυνείδησης από την πλευρά του δέντρου, δεν αρκεί ο απλός τροπισμός.

 

Επιγραφή, τοποθετημένη μπροστά από την πηγή του χωριού.

 

Δεν είναι, όμως, μόνο το Κράσι, ολόκληρη η γύρω περιοχή κρύβει εκπλήξεις αλλά και ιστορία. Σε μικρή απόσταση από το χωριό σώζονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης "Λύκτου" (έχει παραφραστεί και σε "Λύττος"). Λίγο πιο ψηλά, στη θέση "Καρφί", διατηρούνται ακόμα τα υπολείμματα αρχαίας μινωικής βίγλας, ενώ ίχνη αρχαίων οικισμών απαντώνται διάσπαρτα και σε άλλα σημεία της περιοχής.

 

Το νερό, που εκατομμύρια χρόνια τώρα κυλά υπογείως από τις κορυφές προς τους πρόποδες των βουνών του οροπεδίου, έχει δημιουργήσει αμέτρητα υπόγεια τούνελ και σπηλαιώματα. Ευρέως γνωστά είναι τα σπήλαια "Τράπεζα", "Αγία Φωτεινή", καθώς και το "Δικταίο Άντρο", όπου σύμφωνα με μία από τις εκδοχές της μυθολογίας είχε γεννηθεί ο Δίας. Αλλά, υπάρχουν και πολλές άλλες, μικρές και μεγάλες σπηλιές.

 

Αποτελεί, τέλος, κοινό μυστικό μεταξύ των ντόπιων πως παγανιστικές, μαγικο-θρησκευτικές τελετές πραγματοποιούνται με αυξημένη συχνότητα στην περιοχή, ο δε ταξιδιώτης ενίοτε μπορεί να διακρίνει μέσα στη νύχτα το αντιφέγγισμα φλόγας, προερχόμενο από σημεία απόμερα και δυσπρόσιτα.

 

Η οφθαλμαπάτη, ο χωροβάτης και ο ανοικτομάτης

 

Το έχουμε δει να συμβαίνει πολλές φορές: μόλις κάποιος σε μια παρέα κάνει λόγο για βαρυτικές διαταραχές και αναφερθεί σε κάποιον «βαρυτικό» δρόμο (συνήθως εκείνον της Πεντέλης), κάποιος άλλος, ο ανοιχτομάτης της παρέας, σπεύδει να τον αποστομώσει, διατρανώνοντας ότι σίγουρα θα πρόκειται για περίπτωση οφθαλμαπάτης. Οι ακόμη πιο ανοιχτομάτηδες συχνά αναφέρονται και σε μετρήσεις με χωροβάτες που έχουν γίνει κατά καιρούς και που -φυσικά- δεν έχουν καταγράψει την παραμικρή βαρυτική ανωμαλία.

 

Για τους χωροβάτες και την ακαταλληλότητα τους σε περιπτώσεις διαταραχών του βαρυτικού πεδίου έχουμε γράψει στη σελίδα της Πεντέλης. Τα όργανα αυτά μετρούν γωνίες κλίσης, χρησιμοποιώντας τη βαρύτητα για να επιπεδωθούν. Σε συνθήκες διαταραχής του βαρυτικού πεδίου, οι όποιες μετρήσεις θα είναι λανθασμένες και θα εμπεριέχουν το σφάλμα της βαρυτικής ανωμαλίας. Είναι σαν να προσπαθεί κάποιος να μετρήσει τη θερμοκρασία ενός χώρου με ένα όργανο του οποίου η αρχή λειτουργίας προϋποθέτει τη χρήση του υπό συνθήκες ορισμένης και σταθερής θερμοκρασίας.

 

Τα όργανα που αναλύουν τα βαρυτικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής ονομάζονται Βαρυτόμετρα. Είναι όργανα ιδιαίτερα πολύπλοκα στη χρήση αλλά και στην ανάλυση των αποτελεσμάτων τους, με τα πιο ευαίσθητα από αυτά να κοστίζουν αρκετά εκατομμύρια ευρώ (αν σας ενδιαφέρει να πάρετε μια γεύση σχετικά, μπορείτε να ξεκινήσετε από εδώ: http://www.gravityservices.com/).

 

Ας αφήσουμε, όμως, τους χωροβάτες και ας σταθούμε λίγο στην απατηλή οφθαλμαπάτη.

 

Όσον αφορά το ενδεχόμενο λανθασμένης εκτίμησης κλίσης, το φαινόμενο της οφθαλμαπάτης γεννάται σε περιπτώσεις όπου το μάτι, και για την ακρίβεια ο εγκέφαλος, στην προσπάθεια του να εκτιμήσει την υψομετρική διαφορά μεταξύ δύο σημείων μπερδεύεται από στοιχεία του τοπίου - συνήθως από κορυφογραμμές ή κεκλιμένα υψίπεδα. Το φαινόμενο αυτό γίνεται αισθητό στην παρακάτω εικόνα:

 

Οι διαγώνιες γραμμές είναι παράλληλες.

 

Το χαρακτηριστικό σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι ο παρατηρητής μπερδεύεται μόνο όταν κοιτάζει το υπό εξέταση τμήμα από συγκεκριμένες γωνίες, οι οποίες εμπεριέχουν τα παραπλανητικά στοιχεία του τοπίου, ενώ η οφθαλμαπάτη εξαφανίζεται όταν κανείς κοιτάζει υπό γωνίες που δεν εμπεριέχουν τα στοιχεία αυτά. Αν η αρχική εκτίμηση δεν αλλάζει από όποια γωνία κι αν κοιτάξει κανείς, η πιθανότητα οφθαλμαπάτης απομακρύνεται. Υπάρχει, όμως, και κάτι άλλο.

 

Ας ξαναδούμε μία από τις προηγούμενες φωτογραφίες:

 

 

Με δεδομένο ότι το αυτοκίνητο παραμένει ακίνητο στο τμήμα του δρόμου μεταξύ Α και Β, και κυλά από το σημείο Β προς το σημείο Γ, ας υποθέσουμε ότι έχουμε να κάνουμε με οφθαλμαπάτη, και ότι το διάστημα ΒΓ, ενώ μοιάζει με ανηφόρα, είναι στην πραγματικότητα κατωφερικό. Δηλαδή:

 

Μία κατηφόρα (το ΒΓ)

λόγω της οφθαλμαπάτης, υφίσταται μία περιστροφή στα μάτια μας

ώστε να μοιάζει με ανηφόρα

 

Ας δούμε τώρα και το τμήμα του δρόμου που αντιστοιχεί στο τμήμα ΑΒ, το οποίο, εφόσον το αυτοκίνητο παραμένει ακίνητο, θα αντιστοιχούσε σε ίσιωμα. Τότε:

 

Ένα μικρό ίσιωμα (αντίστοιχα με το τμήμα ΑΒ)

θα έπρεπε να υφίσταται την ίδια περιστροφή λόγω της οφθαλμαπάτης

και να μοιάζει με ακόμα πιο απότομη ανηφόρα

 

Πράγμα που δε συμβαίνει - αντιθέτως, το τμήμα ΑΒ φαίνεται σαφώς κατωφερικό.

 

Εκτός πια κι αν έχουμε να κάνουμε με μία πολυμορφική οφθαλμαπάτη, αυξομειούμενης έντασης και πολλαπλών κατευθύνσεων, που πάσχει από διχασμένη προσωπικότητα. Κάτι τέτοιο θα ήταν πιο ενδιαφέρον κι από δέκα βαρυτικές διαταραχές μαζί, οι οποίες στο κάτω-κάτω δεν είναι και τόσο σπάνιες.

 


 

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ